O dwóch głównych systemach biologicznych biorących udział w reakcji stresowej, tzn. o układzie współczulnym oraz osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) pisałam już w artykule Biologia stresu. Teraz trochę dokładniej o kortykoliberynie, a także o miejscu sinawym w pniu mózgu, układzie dopaminergicznym i serotoninergicznym oraz ciele migdałowatym, hipokampie i korze przedczołowej.
Kortykoliberyna (CRH)
Hormon stresu kortykoliberyna znajduje się m.in. w podwzgórzu, skąd pod wpływem stresu zostaje uwolniona do przysadki, czym aktywuje oś HPA. Poza podwzgórzem, kortykoliberyna znajduje się między innymi w korze czołowej, zakręcie obręczy, jądrze centralnym ciała migdałowatego, jądrze półleżącym oraz w dwóch częściach pnia mózgu: miejscu sinawym i w jądrach szwu. …

Dobrze znane są opisy ludzi, którym podczas traumatycznych wydarzeń zdawało się, że czas zwolnił lub zatrzymał się. Nie ma wielu naukowych badań na ten temat, ale kilku naukowców zbadało to zjawisko w laboratorium. Wykazali m.in., że podczas oglądania stresującego filmu o napadzie na bank, badanym wydawało się, że czas biegł wolniej, niż było w rzeczywistości. Okazało się też, że ani pobudzenie muzyką, ani kofeiną nie zmienia percepcji czasu. Wadą badań w warunkach laboratoryjnych jest niemożliwość zbadania percepcji czasu pod wpływem ekstremalnego stresu. Leah Campbell i Richard Bryant z Uniwersytetu Nowej Południowej Walii zbadali więc ocenę …

Endorfiny należą do peptydów opioidowych, zostały zidentyfikowane w 1975 roku a ich nazwa pochodzi od słów „endogenous morphine”, czyli produkowana w organizmie morfina. Ze względu na wywoływanie stanu euforycznego nazywane są często „hormonami szczęścia”. Jest wiele cząsteczek należących do grupy endorfin; najlepiej dotychczas poznaną jest beta-endorfina.
Hormon adrenokortykotropowy (zwany też ACTH lub kortykotropiną) wydzielany podczas reakcji stresowej oraz endorfiny powstają w organizmie z tej samej cząsteczki, dlatego stres powoduje wydzielanie również endorfin (to pewnie dlatego skoczkowie spadochronowi po wylądowaniu są tacy szczęśliwi ;)).
Endorfiny mają działanie przeciwbólowe i wiele badań wykazało, że akupunkturze towarzyszy wydzielanie hormonów szczęścia. Niektórzy naukowcy twierdzą, …

W reakcji stresowej biorą udział dwa systemy biologiczne – współczulny układ nerwowy, który aktywuje się jako pierwszy oraz system podwzgórze-przysadka-nadnercza (oś HPA), który zaczyna działać po pewnym czasie.
Współczulny układ nerwowy (część autonomicznego układu nerwowego), który unerwia narządy wewnętrzne, jest odpowiedzialny za tzw. reakcję walki lub ucieczki. W pierwszych chwilach po zadziałaniu stresora pobudza on nadnercza do wydzielania adrenaliny i noradrenaliny. Wywołuje takie skutki, jak przyspieszenie tętna i oddechu, szybszą i bardziej efektywną pracę serca (z każdym skurczem pompowana jest większa ilość krwi), rozszerzenie oskrzeli oraz źrenic. Powoduje też rozłożenie tłuszczu …